Гістарычныя падзеі 2021 г.

955 гадоў з часу заканчэння будаўніцтва (1066) Сафійскага сабора ў Полацку, выдатнага помніка архітэктуры Беларусі
920 гадоў з часу ўтварэння (1101) Віцебскага княства
920 гадоў з часу княжання ў Мінску (1101 – 1119) першага князя Глеба Усяслававіча
920 гадоў назад нарадзілася Ефрасіння Полацкая (каля 1101 – 1167), полацкая князёўна, асветніца, беларуская святая
905 гадоў назад (1116) у “Аповесці мінулых гадоў…” упершыню згадваецца Слуцк (Случеск)
860 гадоў як завершана (1161) будаўніцтва Полацкай Спаса-Еўфрасіннеўскай царквы дойлідам Іаанам па заказу Еўфрасінні Полацкай
575 гадоў назад (1446) складзены Беларуска-літоўскі летапіс, першы агульнадзяржаўны летапісны звод Вялікага княства Літоўскага
480 гадоў з часу абвяшчэння (1541) лясоў Белавежскай пушчы паляўнічым заказнікам, першым на тэрыторыі Цэнтральнай і Усходняй Еўропы
460 гадоў назад (1561) у Пінску заснавана аптэка, адна з першых у Беларусі
455 гадоў назад (1566) зацверджаны 2-гі Статут Вялікага княства Літоўскага
450 гадоў назад (1566) утворана Берасцейскае ваяводства – адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў Вялікім княстве Літоўскім (з канца XVII ст. называлася Брэст-Літоўскім ваяводствам)
440 гадоў з часу заснавання (1581) у Полацку езуіцкай калегіі (у 1812 г. пераўтворана ў акадэмію, існавала па 1820 г.)
430 гадоў назад (1591) у Брэсце адкрыта першая брацкая школа
425 гадоў з часу выдання (1596) ў Вільні “Граматыкі славянскай...” Л. Зізанія
405 гадоў з пачатку дзейнасці (1616) ў Магілёве брацкай друкарні (дзейнічала з перапынкамі да 1773 г.)
390 гадоў назад (1631) Спірыдонам Собалем у Куцеінскай друкарні выдадзены “Буквар”, кніга па навучанню першапачатковай грамаце
365 гадоў назад (1656) пачаў сваю выкладчыцкую дзейнасць у Полацкай брацкай школе Сімяон Полацкі (Пятроўскі-Сітняковіч Самуіл Емяльянавіч) (1629 – 1680), беларускі і рускі грамадскі і царкоўны дзеяч, педагог, пісьменнік
315 гадоў з пачатку дзейнасці (1706) Гродзенскага манетнага двара
285 гадоў назад (1736) у Слуцку адкрыта мануфактура шаўковых паясоў (дзейнічала да 1844 г.)
275 гадоў назад нарадзіўся Касцюшка Андрэй Тадэвуш Банавентура (1746 – 1817), палітычны і ваенны дзеяч Рэчы Паспалітай, кіраўнік нацыянальна-вызваленчага паўстання 1794 года
270 гадоў з часу заснавання (1751) Слуцкага тэатра Радзівілаў (існаваў да 1761)
270 гадоў назад (1751) створана Нясвіжская музычная школа пры Нясвіжскай капэле Радзівілаў
265 гадоў назад (1756) створана Слуцкая балетная школа пры Слуцкім тэатры Радзівілаў (існавала да 1760)
250 гадоў назад (1771) быў заснаваны Слонімскі тэатр Агінскага
245 гадоў назад (1776) пачалося выданне “Gazety Grodzieńskiej” (“Гродзенскай Газеты”) – першага перыядычнага выдання ў Беларусі
240 гадоў назад нарадзіўся Дашчынскі Юзаф (1781 – 1844), беларускі піяніст, кампазітар, дырыжор, педагог
235 гадоў назад нарадзіўся Гібенталь Карл Іванавіч (1786 – 1862), беларускі ўрач, адзін з заснавальнікаў касцёва-пластычнай хірургіі ў Беларусі
235 гадоў назад нарадзіўся Равінскі Вікенцій П. (1786-1855), паэт і драматург, найбольш верагодны аўтар паэмы “Энэіда навыварат”
210 гадоў назад нарадзіўся Рыпінскі Аляксандр Феліксавіч (1811 – 1900), беларускі і польскі паэт, фалькларыст, графік, кнігавыдавец
200 гадоў назад нарадзіўся Семянтоўскі (Семянтоўскі-Курыла) Аляксандр Максімавіч (1821 – 1893), беларускі і рускі этнограф, археолаг, краязнавец, фалькларыст
195 гадоў назад (1826) у Віцебску пачало дзейнічаць Беларускае вольнае эканамічнае таварыства (дзейнічала да 1841)
175 гадоў назад нарадзіўся Татур Генрык Хрыстафоравіч (1846 – 1907), беларускі гісторык, археолаг, краязнавец, калекцыянер
175 гадоў назад (1846) пачалося выданне “Актов Западной России” (поўная назва серыі “Акты, относящиеся к истории Западной России, собранные и издаваемые Археографической комиссией”), – пяцітомнага зборніка дакументаў па гісторыі Беларусі, Украіны і Літвы
150 гадоў назад (1871) уведзена ў эксплуатацыю чыгуначная магістраль Смаленск – Мінск – Брэст
145 гадоў назад (1876) у м. Свіслач Ваўкавыскага павета адкрыта настаўніцкая семінарыя (дзейнічала да 1921)
115 гадоў з часу заснавання (1906) ў Пецярбургу першага беларускага легальнага выдавецтва “Загляне сонца і ў наша аконца” (існавала да 1914)
110 гадоў з пачатку дзейнасці (1911) у Оршы жаночай настаўніцкай семінарыі (дзейнічала да 1919)
105 гадоў назад (1916) у Мінску заснаваны клуб беларускай мастацкай інтэлігенцыі “Беларуская хатка” (існаваў да 1921)
105 гадоў назад (1916) пачала сваю дзейнасць Бабруйская жаночая настаўніцкая семінарыя (існавала да 1919)
100 гадоў назад (1921) створаны Віленскі беларускі гісторыка- этнаграфічны музей імя І.І. Луцкевіча (існаваў да 1945)
100 гадоў назад (1921) выйшаў першы нумар “Белорусской газеты” (з 1924 г. “Беларуская вёска”, у 1931 – 1935 гг. “Калгаснік Беларусі”, у 1945 – 1950 гг. “Савецкі селянін”, у 1950 – 1962 гг. “Калгасная праўда”, у 1962 – 1991 г. “Сельская газета”, з 1992 г. “Белорусская нива”)
70 гадоў назад (1951) Мінскі радыёзавод выдаў першую прадукцыю (радыёла “Мінск – Р7”)
50 гадоў з часу адкрыцця (1971) бібліятэкі і музея імя Ф. Скарыны ў Лондане